Regenboogverven met natuurlijke verfstoffen

Marja Heuvelman

De kleureffecten in het boek “The Twisted Sisters Sock Workbook” waren voor mij de aanleiding om te proberen in plaats van met chemische verfstoffen hetzelfde effect met plantaardig verven te bereiken.

Regenboog verven met natuurlijke verfstoffen

Stap 1 Beitsen

De meeste natuurlijke verfstoffen hebben een beitsmiddel nodig om te hechten aan de wol. Er zijn een paar uitzonderingen (o.a. kurkuma, annatto) waarmee je direct kunt verven. Om vervilten van de wol te voorkomen moet bij het beitsen het bad langzaam verwarmd worden en lontwol zo weinig mogelijk bewegen.

Week de wol een paar uur voor in handwarm water. Los 20% (van het droge wolgewicht) aluin en 5% wijnsteen op in warm water in de beitspan en vul aan met kouder water. Verwarm dit beitsbad tot ca 40°C . Voeg de wol toe en verwarm langzaam tot 80°C en houd het verfbad zo’n 5 uur op deze temperatuur. Zet de verwarmingsbron dan uit en laat de wol met de deksel op de pan zo langzaam mogelijk afkoelen. Zelf bewaar ik de wol in het beitsbad in een afgesloten pan of emmer en haal er steeds uit wat ik nodig heb om te gaan verven.

Stap 2 Verfextracten maken

Voor het verven gebruik ik oplossingen van gedroogde, tot poeder gemalen natuurlijke verfstoffen.

Voor 80 gram wol (droog gewogen!) maak ik 1 liter verfextract, voor 4 kleuren dus 4 x 250 ml.

Voeg aan 250 ml water de volgende hoeveelheden toe om sterke kleuren te krijgen:

  • 6 gram blauwhout (met 1 tl soda) - donkerblauw
  • 10 gram indigotine - indigoblauw
  • 20 gram kurkuma - eigeel
  • 20 gram wouw of sophora (gedroogd) - citroengeel
  • 10 gram cochenille - paarsrood
  • 30 gram meekrap* (met 1/3 tl potas en oranjerood 10 gram cochenille)
  • 20 gram annatto (met 1tl soda) - oranje
  • 20 gram cutch - bruin

*Een warme rode kleur leverde wat problemen op. Meekrap (de logische keus) mag niet warmer dan 70°C, anders wordt het bruin. De toevoeging van wat cochenille zorgde wel voor (toch) warm rood.

Laat de verfstoffen een nachtje weken en zet de potten de volgende dag op een rooster in de weckketel. Verwarm deze oplossing 1 uur op 90°C (au bain marie) laat het afkoelen en zeef de verfextracten door een nylon kous.

Stap 3 Verf gieten

Leg op een werkblad een strook huishoudfolie. Doe de lonten in een emmer schoon water, knijp ze voorzichtig uit, zo dat ze nog wel vochtig zijn, maar niet meer druppen. Leg ze op het folie. Giet nu de verfextracten over de wol, bijvoorbeeld in banen. Druk de kleurstof voorzichtig in de wol (niet wrijven). Neem eventueel te veel kleurstof op met keukenpapier. Vouw de folie dicht en vouw dan de lonten voorzichtig op met de lichte kleuren boven. Leg het op een rooster in een pan met het waterniveau ruim onder het rooster en stoom het pakketje 1½ tot 2 uur op 80°C. Als er meekrap bij zit iets langer op slechts 70°C. Laat de wol langzaam afkoelen (liefst tot de volgende morgen) en spoel de lonten dan voorzichtig uit.